Ένα οικογενειακό οινοποιείο, δύο γενιές: Η οινική παράδοση της Πιτσιλιάς αναβιώνει στο Πελένδρι

Δημοσιεύτηκε στις 23 Ιανουαρίου 2026

Βυθισμένο στο πράσινο, σε μια ήσυχη πλαγιά λίγο έξω από το Πελένδρι, σε υψόμετρο 1.000 μέτρων, και περικυκλωμένο από πεύκα και αμπελώνες, το οινοποιείο «Τσιάκκας» ακολουθεί εδώ και χρόνια μια πορεία αργή αλλά σταθερή. Με συνέπεια και σεβασμό στον τόπο, έχει καταφέρει να κερδίσει την εκτίμηση τόσο των Κυπρίων όσο και των επισκεπτών από το εξωτερικό — ενώ τα κρασιά του είναι σχεδόν βέβαιο πως τα έχεις ήδη απολαύσει, είτε σε κάποιο φιλικό τραπέζι είτε σε μια έξοδο.

Πόσες φορές έχεις ρωτήσει σε ένα εστιατόριο για ένα κρασί που μόλις δοκίμασες τι είναι και σου απάντησαν “Τσιάκκας"; Λογικά πολλές αφού τα κρασιά του Οινοποιείου Τσιάκκας είναι από τα πιο γνωστά και αναγνωρισμένα στην Κύπρο, αλλά πλέον και στο εξωτερικό.

Το Οινοποιείο Τσιάκκας είναι ένα οικογενειακό οινοποιείο στο χωριό Πελένδρι της ορεινής Λεμεσού, με παράδοση και αγάπη στην παραγωγή ποιοτικού κρασιού.

Μια οικογένεια προκομμένη, με παιδιά μεγαλωμένα μέσα στ’ αμπέλια, που αποφάσισε να επεκτείνει τις αμπελοκαλλιέργειές της και να δώσει ένα πιο σαφές νόημα στην αγάπη της για το κρασί. Έτσι, το παλιό οινοποιείο που δημιούργησαν οι γονείς Κώστας και Μαρίνα Τσιάκκα, ανακαινίστηκε, επεκτάθηκε αποκτώντας πλέον ένα σύγχρονο πύργο, που φιλοξενεί σήμερα τον χώρο γευσιγνωσίας κρασιού, και εκσυγχρονίστηκε για να αποτελεί σήμερα έναν υπέροχο χώρο, επισκέψιμο και ανοικτό σε όλους.

Η αρχή της οινικής ιστορίας της οικογένειας τοποθετείται στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ο πρώτος της οικογένειας, ο παππούς Νικόλας Τσιάκκας άνοιξε τον δρόμο, από την πατρώα γη, το Πελένδρι, ξεκινώντας την παραγωγή κρασιού, κυρίως, για ιδιωτική χρήση. Το 1988, το όραμα του παππού για δημιουργία οινοποιείου έγινε πραγματικότητα μέσω του Κώστα Τσιάκκας, ο οποίος μαζί με τη σύζυγό του Μαρίνα, αποφασίζουν να αφήσουν τις δουλειές τους και να αφοσιωθούν σε αυτό που αγαπούσαν από… πάντα, το κρασί. Αυτή η άσβεστη φλόγα του κρασιού άναψε ακόμα περισσότερο όταν οι τρεις γιοι τους, Ορέστης, Έκτορας και Ανδρέας, ήρθαν στο προσκήνιο. Μεγαλωμένοι με τις ιστορίες του πατέρα τους, προσανατολίστηκαν από την πρώτη στιγμή στο κρασί. Ο Ορέστης σπούδασε Χημεία/Οινολογία, ο Έκτορας Γεωπονική/Αμπελουργία και ο Ανδρέας Marketing/Επικοινωνία.

Η δεύτερη γενιά του οινοποιείου, τα αδέρφια Ανδρέα, Ορέστη και Έκτορα Τσιάκκα (όπως φαίνονται στην κεντρική εικόνα του άρθρου), ανέλαβαν σήμερα τα ηνία και συνεχίζουν την παράδοση που ξεκίνησε από τον πατέρα τους, στην παραγωγή ποιοτικού οίνου. Ο Ορέστης ασχολείται με την οινοποίηση, ο Έκτορας με την αμπελουργία και ο Αντρέας με την επικοινωνία και το μάρκετινγκ. Και οι τρεις μάς συστήνονται πιο κάτω:

OΡΕΣΤΗΣ ΤΣΙΑΚΚΑΣ
Ορέστη, για σένα ήταν μονόδρομος η απόφαση να σπουδάσεις οινολόγος;
Κάπως ναι — όχι γιατί δεν υπήρχαν άλλοι δρόμοι, αλλά γιατί από μικρός ένιωθα πως το κρασί ήταν τρόπος να εκφράζομαι. Σαν χαρακτήρας θεωρώ πως έχω διαφορετικές εκφράσεις. Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να πούμε πως και αυτό αντικατοπτρίζεται στα κρασιά μας. Διαφορετικό χαρακτήρα εχει ο Μουκλός σαν κρασί από το Γιαννούδιν μας. Το ένα είναι πιο χαλαρό και δροσιστικό ενώ το άλλο είναι πιο πολύπλοκο και εκλεπτυσμένο. Το πιο σημαντικό όμως είναι πως θέλω σε όλα τα κρασιά μας να επικρατεί η αρμονία, όπως άλλωστε είναι και δική μου προσωπική φιλοσοφία.

Ποιες ποικιλίες πιστεύεις ότι έχουν το μεγαλύτερο δυναμικό στην Κύπρο για το μέλλον;
Η εμφανής απάντηση βέβαια είναι οι γηγενείς ποικιλίες. Απο αυτές θα μπορούσαμε να πούμε σίγουρα πως το Ξυνιστέρι είναι ίσως και το πιο ανθεκτικό. Είναι μια ποικιλία που έχει όλα τα φόντα για να αντιμετωπίσει σχεδόν οποιαδήποτε δυσκολία του "ρίξεις". Το ριζικό του σύστημα εχει ταχεία ανάπτυξη, καλές αντοχές σε ξηρασία και το τσαμπί του αρκετά αεράτο για να αποφεύγει πιο εύκολα ασθένειες. Τέλος, σαν κρασί μάς έχει δείξει ότι είναι από τις πιο εύπλαστες ποικιλίες δημιουργώντας κρασιά από φρέσκα και απλά μπλεντ σε ερυθρωπούς οίνους, πορτοκαλί κρασιά μέχρι και τον βασιλιά της οινικής ιστορίας μας, την Κουμανδαρία.

Ορέστη, όταν είσαι με παρέα σε εστιατόριο, πέφτει σε σένα η ευθύνη να διαλέξεις το κρασί. Η ιδιότητά σου λειτουργεί εις βάρος της απόλαυσης καμιά φορά;
Ναι, καμιά φορά λειτουργεί —όχι με κακή έννοια, αλλά με αυτό το «επαγγελματικό αντανακλαστικό» που δεν κλείνει ποτέ τελείως. Ο κατάλογος των κρασιών είναι πάντα ο πρώτος που διαβάζω. Ακόμα και όταν θέλω απλώς να χαλαρώσω, πιάνω τον εαυτό μου να μυρίζει το ποτήρι λίγο παραπάνω, να σκέφτεται terroir, οινοποίηση και ισορροπίες. Αλλά μετά το ξεχνώ, γιατί η παρέα και η στιγμή είναι πιο σημαντικές από την ανάλυση. Η χαρά του κρασιού δεν είναι μόνο στο τι έχει μέσα το μπουκάλι, αλλά στο ποιοι κάθονται γύρω από το τραπέζι. Οπότε ναι, υπάρχει μια μικρή «επαγγελματική παραμόρφωση», αλλά δεν μου κλέβει την απόλαυση — απλώς της δίνει λίγο χρώμα.

Ποιο είναι το αγαπημένο σου φαγητό και με ποιο κρασί το συνοδεύεις;
Μου αρέσουν όλα τα φαγητά όπως μου αρέσουν και όλα τα κρασιά, φτάνει να είναι καλοφτιαγμένα και ισορροπημένα. Το σημαντικό για εμένα στο φαγητό είναι τα υλικά να είναι καλά και να μην υπάρχουν επιπλέον σάλτσες, καρυκεύματα και παρασκευές που να επισκιάζουν την ουσία του πιάτου. Αν θα επέλεγα ένα πιάτο, θα ήταν πίτσα και Μουκλός (Μαύρο αμπελίσιμο). Ο λόγος είναι επειδή αυτά τα 2 συνδυάζονται συνήθως και με καλή παρέα και χαλαρή κουβέντα. Γιατί στο τέλος το κρασί δεν είναι μόνο το ζουμί μέσα στο μπουκάλι άλλα όλα αυτά που βλέπεις γύρω σου όταν πραγματικά το απολαμβάνεις, κάνοντας ένα "εις υγεία".

Υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα σε σένα και στα άλλα δύο αδέλφια σου και ποιο ρόλο αναλαμβάνεις τότε;
Όσο παράξενο και αν ακουστεί, δεν έχουμε και τόσο συχνά διαφωνίες. Ο κύριος λόγος σε αυτό οφείλεται στο ότι έχουμε χωρίσει την επιχείρηση σε 3 διαφορετικά τμήματα και ο καθένας είναι υπεύθυνος στο δικό του κομμάτι. Στις περιπτώσεις όμως που διαφωνούμε προσπαθώ να λειτουργώ σαν «γέφυρα» — να ακούω, να ηρεμώ το κλίμα και να προσπαθώ να δω τι κρύβεται πίσω από κάθε άποψη. Πιστεύω στις ήρεμες αποφάσεις και στο να αφήνουμε λίγο χώρο να καταλαγιάσει η ένταση πριν συνεχίσουμε.

ΕΚΤΟΡΑΣ ΤΣΙΑΚΚΑΣ
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη σύγχρονη αμπελουργία στην Κύπρο;
Όποιο επάγγελμα έχει να κάνει με τη φύση έχει αρκετές προκλήσεις, ενώ στην Κύπρο γενικά μεγαλύτερη πρόκληση των αμπελουργών είναι οι έντονες ξηροθερμικές συνθήκες τις οποίες βιώνουμε ακόμα πιο έντονα τα τελευταία χρόνια. Αυτές οι συνθήκες μειώνουν την παραγωγή και παράλληλα το αμπέλι καταπονείται, αν όμως το αμπέλι έχει μια σωστή διαχείριση μέσα στον χρόνο, τότε και η καταπόνηση από αβιοτικούς παράγοντες (καιρικές συνθήκες) έχει λιγότερη επιρροή. Γενικά η κάθε ενέργεια που κάνει ένας σωστός αμπελουργός είναι πάντα με βάση τις κλιματολογικές συνθήκες που επηρεάζουν την περιοχή του.

Πώς επηρεάζει το terroir των περιοχών σας τον χαρακτήρα των κρασιών;
Σκεφτείτε το terroir σαν μια κατσαρόλα που είναι στο μάτι, το υλικό του σκεύους είναι το έδαφος (πήλινο, χάλκινο κ.ά.), ο ήλιος είναι η ένταση της φωτιάς, το κλίμα είναι η ένταση, η βροχόπτωση το νερό που προσθέτουμε και φυσικά η ποικιλία είναι το κύριο υλικό, τέλος ο μάγειρας είναι ο αμπελουργός που θα λιπάνει, θα οργώσει (προσθέτει αλατοπίπερο). Κάθε terroir έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν το τελικό προϊόν και όταν λεμέ terroir δεν εννοούμε μόνο το αμπέλι και την τοποθεσία, αλλά αυτό συνεχίζει και μέσα στο οινοποιείο με τον αδελφό μου Ορέστη που είναι ο οινολόγος. Γενικά το terroir δεν ξεχωρίζει μόνο ανά οινοποιητική περιοχή όπως η Πιτσιλιά, τα Κρασοχώρια, τα Κουμανδαροχώρια, το Βουνί Παναγιάς και ο Ακάμας αλλά και ανά οινοποιείο. Κάθε οινοποιείο έχει τη δική του φιλοσοφία και αυτή η φιλοσοφία εκφάζεται με τις πράξεις που κάνει στο αμπέλι και στο οινοποιείο.

Τι τεχνικές εφαρμόζετε για βιώσιμη και ποιοτική παραγωγή;
Είμαι της άποψης ότι για να έχει κάποιος μια βιώσιμη και ποιοτική παραγωγή, πρέπει να δίνει πίσω στο αμπέλι ίσα ή και περισσότερα από όσα πήρε από αυτό μέσα στον καλλιεργητικό κύκλο. Το αμπέλι είναι ένα οικοσύστημα. Αποτελείται από έντομα, μύκητες, βακτήρια, ζώα και αλλα φυτά, τα οποία με την καθοδήγηση του αμπελουργού μπορούν να βρουν μια αρμονία. Αυτό επιτυγχάνεται πρακτικά με την ενσωμάτωση κοπριάς ή κομπόστ και τη χρήση χλωρής λίπανσης τον χειμώνα, ώστε να τραφεί το έδαφος. Ταυτόχρονα, ελάχιστες επεμβάσεις στο έδαφος (minimal tillage) για να διατηρήθει άθικτο το μικροβίωμά του εδαφους που βρίσκεται στους πρώτους 10-20 πόντους (top soil). Γενικά, πιστεύω πολύ στην Αναγεννητική Αμπελουργία, η οποία εστιάζει στην υγεία του εδάφους, γιατί στο τέλος της ημέρας το φυτό είναι ριζωμένο μέσα σε αυτό. Ένας ακόμη παράγοντας στον οποίο δίνω ιδιαίτερη σημασία είναι ο σεβασμός στη φυσική ροή των χυμών του αμπελιού. Κατά την περίοδο του κλαδέματος προτιμώ μικρές, προσεκτικές τομές αντί για μεγάλες ή επιθετικές παρεμβάσεις, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν εσωτερικές νεκρώσεις στα σημεία κοπής και να διαταράξουν το εσωτερικό οικοσύστημα της κουζούπας. Στόχος μου είναι να υποστηρίζω το οικοσύστημα τόσο του αμπελιού όσο και της κουζούπας σε κάθε αμπελοτόπι, ώστε να παραμένει ζωντανό και ισορροπημένο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται πιο ανθεκτικά αμπέλια και, κατ’ επέκταση, φυτά που στο τέλος θα μας δώσουν έναν ποιοτικό καρπό. Η προσέγγιση αυτή είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σήμερα, όπου καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε μια περιοχή με τόσο θερμό κλίμα.

Ποιες ποικιλίες φροντίζεις με ιδιαίτερη αδυναμία και γιατί;
Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ποικιλία προς την οποία να τρέφω μεγαλύτερη αδυναμία· όλες είναι εξίσου σημαντικές για εμένα. Υπάρχουν, ωστόσο, στάδια στην καλλιέργεια που απαιτούν αυξημένη φροντίδα. Ένα από τα πιο κρίσιμα είναι η άνοιξη, όταν το αμπέλι «ξυπνά» από τον λήθαργο και ξεκινά ο βλαστικός του κύκλος. Εκείνη την περίοδο βρίσκεται στο πιο ευαίσθητο σημείο του, γι’ αυτό και είναι απαραίτητο να επιτηρείται συχνότερα και να υπάρχει άμεση παρέμβαση όταν χρειάζεται, είτε πρόκειται για αβιοτικούς είτε για βιοτικούς παράγοντες.

Έκτορα, ποια οινολογική χρονιά της παραγωγής σας ξεχωρίζεις;
Δεν ξεχωρίζω κάποια συγκεκριμένη αμπελουργική χρονιά. Κάθε χρονιά έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, είτε πρόκειται για έναν άνυδρο χειμώνα, είτε για παρατεταμένους καύσωνες, είτε για βροχοπτώσεις κατά την περίοδο του τρύγου. Κάθε χρονιά είναι μοναδική — κάποιες αναμφίβολα καλύτερες από άλλες. Εκείνο, όμως, στο οποίο θα ήθελα να σταθώ είναι ότι, παρότι δεν έχω πολλά χρόνια εμπειρίας στο επάγγελμα, έχω καθημερινά την ευκαιρία να συνομιλώ με ανθρώπους που διαθέτουν βαθιά γνώση και δεκαετίες παρουσίας στο αμπέλι. Αυτό που αποκόμισα από αυτές τις συζητήσεις και θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως οι καλές χρονιές ήταν σαφώς πιο συχνές πριν από μερικές δεκαετίες.

Ποιο είναι το πιο φιλόδοξο όνειρό σας;
Φαντάζομαι ένα οινοποιείο που δεν θα δουλεύει εις βάρος του πλανήτη αλλά προς όφελός του. Στόχος μου είναι η δημιουργία ενός αυτόνομου οικοσυστήματος: από την πλήρη αξιοποίηση του νερού και των υποπροϊόντων του σταφυλιού, μέχρι την ενεργειακή αυτονομία μέσω φωτοβολταϊκών. Θέλω να παράγουμε κρασί με μηδενικό αποτύπωμα, επιστρέφοντας στη φύση ό,τι μας δίνει η ίδια απλόχερα. Με λίγα λόγια να δεσμεύουμε περισσοτέρους ρίπους από όσους εκπέμπουμε.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΣΙΑΚΚΑΣ
Πώς διαμορφώνετε την εμπειρία φιλοξενίας στο οινοποιείο και τι θέλετε να νιώθει κάθε επισκέπτης φεύγοντας;
Στο οινοποιείο μας, η εμπειρία φιλοξενίας είναι μια αυθεντική κυπριακή φιλοξενία, με τον επαγγελματισμό που της αξίζει. Εδώ έχουμε πάντα σκοπό να αναδεικνύουμε τι σημαίνει Κύπρος. Το νησί μας ήταν ανέκαθεν γνωστό για τη φιλοξενία του, όμως, κατά τη γνώμη μου, αυτό χάθηκε κάπου στην πορεία. Για εμάς, η φιλοξενία εκφράζεται μέσα από διαφορετικές πτυχές: τον σύγχρονο χώρο, το εκπαιδευμένο προσωπικό, το είδος της μουσικής που επιλέγουμε καθημερινά, τη θέα από τη βεράντα μας, την ποιότητα των προϊόντων μας, μέχρι και την εμφάνιση του προσωπικού. Προσπαθούμε όλα να λειτουργούν αρμονικά, ώστε να δημιουργούν μια ολιστική εμπειρία, ευχάριστη για κάθε επισκέπτη.

Ανδρέα, πιστεύεις ότι οι πολύ υψηλές τιμές που βλέπουμε καμιά φορά στον κόσμο του κρασιού αντικατοπτρίζουν την αξία του προϊόντος ή είναι δείγμα μιας κοινωνίας ευδαιμονίας;
Κατά τη γνώμη μου, στην Κύπρο δεν συναντάμε υψηλές τιμές. Φυσικά υπάρχουν κάποιες ακραίες περιπτώσεις που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα, αλλά κατά κανόνα οι τιμές είναι αρκετά λογικές. Προσωπικά συγκρίνω τις τιμές με εμπειρίες από το εξωτερικό (Ελλάδα, Ελβετία, Ιταλία), όπου μια επίσκεψη σε οινοποιείο αντίστοιχου επιπέδου κόστιζε τουλάχιστον 1,5 έως 4 φορές περισσότερο. Επίσης, στα εστιατόρια οι κυπριακές ετικέτες ξεκινούν συνήθως στο μισό της τιμής ενός διεθνώς αναγνωρισμένου κρασιού, ενώ η ποιότητα είναι συχνά αντίστοιχη, αν όχι υψηλότερη. Στο οινοποιείο μας, κάποιος μπορεί να απολαύσει γευσιγνωσία τριών κρασιών με €7, και πέντε premium κρασιών με €15, σε έναν χώρο με κόστος δημιουργίας αντίστοιχο ενός υψηλού επιπέδου εστιατορίου στη Λεμεσό.

Ποια είναι τα μηνύματα που παίρνετε από ξένους επισκέπτες στο οινοποιείο σας για τις τοπικές ποικιλίες;
Τα μηνύματα που λαμβάνουμε είναι πάντα θετικά, καθώς το κυπριακό κρασί έχει φτάσει πλέον σε πολύ υψηλό επίπεδο. Πολύ συχνά ακούμε: «Έχουμε επισκεφθεί πολλά οινοποιεία σε διάφορα μέρη του κόσμου, από Ιταλία και Γαλλία έως Νότια Αφρική, και εδώ το επίπεδο είναι το ίδιο ή και υψηλότερο». Αυτό μας κάνει να νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι. Σκεφτείτε ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο γης, σε υψόμετρο 1.000 μέτρων, λίγο έξω από το Πελένδρι και έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε κάτι που επισκέπτες από όλο τον κόσμο θεωρούν άξιο εμπειρίας.

Ανδρέα, ποιες νέες εμπειρίες ή δράσεις σχεδιάζεις για τη νέα χρονιά. Αισθάνεσαι ότι η προσπάθειά σου έχει αναγνωριστεί;
Αυτή τη στιγμή δεν σχεδιάζουμε να προσθέσουμε νέες εμπειρίες. Θέλουμε πρώτα να αναβαθμίσουμε στο μέγιστο όσα έχουμε ήδη δημιουργήσει. Αυτό μπορεί να αφορά καλύτερα ποτήρια, μαχαιροπίρουνα, πιάτα ή οποιαδήποτε λεπτομέρεια που αναβαθμίζει συνολικά την εμπειρία του επισκέπτη. Θεωρώ πως ναι, η προσπάθεια έχει βρει αντίκρισμα. Συχνά έχουμε επισκέπτες που επισκέφθηκαν το χώρο στο παρελθόν, όταν ήμουν στο εξωτερικό, και τώρα αναγνωρίζουν τη διαφορά. Μου λένε ότι νιώθουν πιο άνετα και αντιλαμβάνονται μια γενική βελτίωση στην εμπειρία τους. Παρ’ όλα αυτά, όταν επέστρεψα βρήκα έναν χώρο ήδη καλοστημένο· οι δικές μου παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στη λεπτομέρεια.

Αν το οινοποιείο σας ήταν ένα κρασί, ποιο θα ήταν και γιατί;
Αν το οινοποιείο μας μπορούσε να αποτυπωθεί σε ένα κρασί, αυτό θα ήταν το Ξυνιστέρι· μια ποικιλία με πολλές εκφράσεις, σταθερά ποιοτική, γηγενής και διαχρονική. Ένα κρασί που εξελίσσεται χωρίς να χάνει τον χαρακτήρα του. Πιστεύω πως αυτή η εικόνα αντικατοπτρίζει απόλυτα και το ίδιο το οινοποιείο: διαχρονικό, προσηλωμένο στην ποιότητα, βαθιά δεμένο με την κυπριακή ταυτότητα και με ειλικρινή αγάπη για τον τόπο μας.

INFO:
Αμπελώνων 88, 4878, Πελένδρι, επ. Λεμεσού.
Τηλέφωνο κρατήσεων: 96844111
Website: https://tsiakkaswinery.com/
Online Reservations: https://tsiakkaswinery.com/experiences/
Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα-Σάββατο 10:00-16:00